8 Sonneurs pour Philip Glass & The Life Cycle of a Plastic Tube
©Dominic Kießling, ©Raynaud de Lage
Voor veel luisteraars blijft de Schotse doedelzak onlosmakelijk verbonden met haar culturele wortels en tradities. Voor de Bretonse muzikant Erwan Keravec vormt dit instrument echter ook een toegangspoort tot nog onontgonnen muzikale gebieden. Als doedelzakspeler, componist en pionier in de improvisatie wijdt Keravec zijn carrière aan het verruimen van de mogelijkheden van de doedelzak en onthult hij haar opmerkelijke potentieel ver buiten haar vertrouwde context.
Deze ambitie om het instrument los te maken van zijn traditionele gebruik vindt een bijzondere weerklank in de muzikale wereld van Philip Glass. In 1969 componeerde de Amerikaanse componist een reeks baanbrekende werken — Two Pages, Music in Fifths, Music in Contrary Motion en Music in Similar Motion — die zouden uitgroeien tot mijlpalen van het muzikale minimalisme. Gebaseerd op de herhaling van eenvoudige figuren die geleidelijk evolueren naar steeds complexere structuren, leggen deze composities de fundamenten van een nieuwe muzikale taal en kondigen zij het artistieke traject aan dat enkele jaren later zou uitmonden in Einstein on the Beach.
Meer dan een halve eeuw na hun ontstaan tonen deze jeugdwerken een verrassende verwantschap met het klankuniversum van de doedelzak. Hun modale karakter, hun impliciete bourdonklanken, hun doorlopende texturen en hun cyclische structuren lijken haast vanzelfsprekend voor dit eeuwenoude instrument geschreven. Ontstaan in het spoor van Glass' reizen door Noord-Afrika en India dragen zij de sporen van muzikale tradities waarin bourdonklanken, modaliteit en cyclische vormen een centrale plaats innemen — precies die elementen die ook de kern vormen van de klankidentiteit van de doedelzak.
Deze verkenning van herhaling, geleidelijke transformatie en cyclische processen krijgt een natuurlijke verlenging in de artistieke interventie van Dominic Kießling. Zijn monumentale, evoluerende werk De levenscyclus van een plastic buis verbeeldt een eindeloze kringloop van groei en verval. Onder invloed van thermische krachten zwelt een gigantisch plastic membraan langzaam op en zet het uit tot een precair hoogtepunt, waarna het evenwicht van de fysieke krachten instort en het wezen als het ware zijn laatste adem uitblaast. Wat achterblijft is een lege huid, klaar om hetzelfde proces telkens opnieuw te doorlopen.
Deze evenementen kunnen we ook aanraden
De piano begeleidde Mozart zijn hele leven, vanaf zijn vroege jeugd toen hij als wonderkind door heel Europa optrad. Zijn klavierwerken resoneren vaak met composities voor grotere bezettingen of voor het operatoneel en vormden voor hem een waar laboratorium van nieuwe ideeën. In de achttiende eeuw klonk de piano echter heel anders dan de instrumenten die we vandaag kennen.
Met zijn Marimba Lumina, een elektronisch instrument ontworpen door synthesezerpionier Donald Buchla, creëert Lukas Ligeti een klankwereld die zich aan elke categorie onttrekt.
Vertrekkend vanuit complexe ritmes, voortdurend bewegende pulsaties en geluidsfragmenten die hij tijdens zijn reizen — onder meer in Afrika — heeft opgenomen, bouwt hij een muziek waarin elektronica een ontmoetingsruimte wordt tussen culturen, herinnering en verbeelding.