Kalender
In aansluiting bij de tentoonstelling Les Dieux de la Maison, schetst dit programma een beeld van de dagelijkse huismuziek, van de renaissance tot de barok.
Vanaf het begin van de zestiende eeuw groeide de viola da gamba in Europa uit tot hét instrument van de muzikale opvoeding. In Engeland beschikten vele gezinnen over een chest of viols: een kist met verschillende formaten viola da gamba's, bedoeld voor samenspel in familiekring.
Oto no Mii-dera (De Klank van Mii-dera) is een multidisciplinair podiumkunstenproject dat vooraanstaande kunstenaars uit uiteenlopende disciplines samenbrengt, waaronder waka (klassieke Japanse poëzie), shōmyō (boeddhistische gezangen), Noh-theater, shakuhachi (Japanse bamboefluit), klarinet en hedendaagse muziek.
Voor veel luisteraars blijft de Schotse doedelzak onlosmakelijk verbonden met haar culturele wortels en tradities. Voor de Bretonse muzikant Erwan Keravec vormt dit instrument echter ook een toegangspoort tot nog onontgonnen muzikale gebieden. Als doedelzakspeler, componist en pionier in de improvisatie wijdt Keravec zijn carrière aan het verruimen van de mogelijkheden van de doedelzak en onthult hij haar opmerkelijke potentieel ver buiten haar vertrouwde context.
De piano begeleidde Mozart zijn hele leven, vanaf zijn vroege jeugd toen hij als wonderkind door heel Europa optrad. Zijn klavierwerken resoneren vaak met composities voor grotere bezettingen of voor het operatoneel en vormden voor hem een waar laboratorium van nieuwe ideeën. In de achttiende eeuw klonk de piano echter heel anders dan de instrumenten die we vandaag kennen.
Met zijn Marimba Lumina, een elektronisch instrument ontworpen door synthesezerpionier Donald Buchla, creëert Lukas Ligeti een klankwereld die zich aan elke categorie onttrekt.
Vertrekkend vanuit complexe ritmes, voortdurend bewegende pulsaties en geluidsfragmenten die hij tijdens zijn reizen — onder meer in Afrika — heeft opgenomen, bouwt hij een muziek waarin elektronica een ontmoetingsruimte wordt tussen culturen, herinnering en verbeelding.
Ontstaan uit noodzaak vertellen de Japanse boro-textielen over slijtage, vergankelijkheid en het bewaren van het alledaagse. Uitgegroeid tot verzamelobjecten en dragers van cultureel geheugen, maken zij deel uit van een mondiale kunstgeschiedenis, van de informele kunst en arte povera tot het abstract expressionisme. Robert Rauschenberg verklaarde ooit: « Ik wil elk voorwerp uit het leven in mijn doek opnemen. »
James Turrell zei ooit: “Ik gebruik licht als materiaal, maar mijn medium is eigenlijk perceptie.” Vanuit die gedachte vertrekt dit programma. Met werken voor harp en elektronica uit verschillende periodes en esthetische werelden onderzoekt dit concert muziek niet als een vaststaand object, maar als een ervaring die ontstaat in het luisteren. Klank ontvouwt zich in relatie tot geheugen, aandacht, ruimte en tijd. Resonanties blijven hangen nadat hun bron verdwenen is. Vertrouwde gebaren keren terug in een andere gedaante.
Het gezang van vogels en de gloed van de eerste sterren voeren ons mee naar een betoverende nacht, waarin stemmen weerklinken die de rijke klanken van het barokrepertoire tot leven brengen. Een glinsterend oppervlak roept de uitgestrektheid van een meer op, terwijl vlakbij een mysterieuze hut staat. We bevinden ons midden in het bos. Twee speelse wezens, half mens, half dier, begeleiden ons op deze nachtelijke reis, al snel vergezeld door etherische figuren met kristalheldere stemmen.
Taboe-instrumenten, soms afgewezen omdat ze onbekend zijn, omdat ze als te puur worden beschouwd, te vrij in hun onderhoud zonder zichtbare inspanning of lichamelijke nadruk, kunnen de glasharmonica en het Baschet-kristal ons nochtans meevoeren naar nieuwe luisterwerelden. Ze behoren tot de zeldzaamste instrumenten en zijn de enige waarvan de vervaardiging het gebruik van de vier elementen vereist: vuur, lucht en aarde om ze vorm te geven, en water om ze te laten zingen.
